Beeld en geluid
fototheek - affiches - vidéotheek - geluidsarchieven - interviews
De fototheek
Kleine jongens, leden van de 'Zonen van de wolvin', fascistisch Italië 1938.
Het grootste deel van de fotocollectie komt van het persagentschap SIPHO dat actief was in België tussen 1930 en 1944. De verantwoordelijken werden in 1946 verdoordeeld voor collaboratie. In het kader van die veroordelingen werden de foto's geconfisceerd en in 1970 overgedragen aan het Centrum.
Deze belangrijke collectie (300.000 stuks), die betrekking heeft op België en het buitenland, werd regelmatig verrijkt met nieuwe aanwinsten zoals de foto's van Otto Kropf (dagelijks leven in het bezette België), van Raphaël Algoet (over de bevrijding van de kampen in 1945), van André Cauvin (over Congo) en foto's uit privé fondsen. De gedetailleerde alfabetische lijst van de bestanden is hier
raadpleegbaar.
Italiaanse kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Sinds 1998 wordt de fotoverzameling systematisch gedigitaliseerd. Meer dan 274.000 foto's zijn geïnventariseerd en gescand en kunnen via de online catalogus bekeken worden.
Drie belangrijke opmerkingen betreffende de raadpleging van onze databank:
1. Om ze voor het publiek toegankelijk te maken, wordt de fotocollectie van het SOMA systematisch geïnventariseerd, gedigitaliseerd en van een beschrijving voorzien. Om een zekere coherentie bij het invoeren van de beschrijvingen te bewaren, houden wij ons aan volgende regels: wij respecteren de originele beschrijving, aangezien die volgens ons een volwaardige archivalische waarde heeft. Met andere woorden, de tekst op de achterzijde van de foto wordt letterlijk overgenomen. Deze werkwijze heeft belang, zeker wat de propagandafoto's betreft (die toch een belangrijk deel van onze fotocollectie uitmaken) waar de beschrijvingen vaak gemanipuleerd of zelfs onjuist zijn. Ook in het geval van particuliere bestanden nemen wij de inlichtingen over die ons door de schenkers verstrekt zijn.
2. Met het oog op de veranderde wetgeving inzake het copyright is het SOMA op dit ogenblik zijn fotocollectie aan het aanpassen aan de nieuwe wetgeving. Dit betekent dat een aantal foto's in de toekomst niet meer beschikbaar zullen zijn via onze website, maar nog wel aanwezig op de beeldbank. Ook al kunnen ze niet meer via het internet ter beschikking worden gesteld noch worden gereproduceerd, toch blijven ze een documentaire waarde hebben. Ze kunnen voor onderzoeksdoeleinden op afspraak geraadpleegd worden op het SOMA (contacteer Florence Gillet of Isabelle Sampieri). Concreet is het dus mogelijk dat een beschrijving aangeeft dat een fotofonds 25 beelden bevat maar dat slechts 10 ervan zichtbaar zijn op onze website. Het is ook mogelijk dat een beschrijving van een fotofonds tot geen enkele foto toegang verleent. Hier gaat het niet noodzakelijk om een technisch probleem maar kan het zijn dat een fonds ontoegankelijk is wegens auteursrechten.
Deze aanpassing zal heel wat tijd in beslag nemen. Daardoor zijn sommige foto's nu nog toegankelijk op het internet ook al zullen ze dat in de toekomst niet meer zijn. Totdat onze collectie aan de nieuwe wetgeving aangepast is, behouden wij ons het recht voor om de reproductie van sommige foto's te weigeren. Dit zal u meegedeeld worden na ontvangst van uw bestelbon. Wij verontschuldigen ons voor eventuele problemen die deze nieuwe regeling u mogelijk bezorgt. Zij wordt echter toegepast in het algemeen belang en met respect voor de wetgeving.
3. Gezien het aantal niet-betaalde bestellingen uit het buitenland en de moeilijkheid om deze wanbetalers te vervolgen hebben wij beslist om de uit het buitenland bestelde foto's slechts na ontvangst van de betaling toe te sturen. Wij hopen dat dit op uw begrip kan rekenen.
Tarief van de fotografische reproducties
De affiches
Sinds zijn oprichting in 1969 heeft het SOMA een belangrijke affichecollectie opgebouwd, waarvan een groot deel met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog. Ze bevat aanplakbiljetten uitgaande van de Belgische administratie en documenten in het kader van de Duitse en de geallieerde (Britse en Canadese) propaganda. Maar eveneens andere thema's komen aan bod: de communistische propaganda, de cinema, de koloniale propaganda, de jaren dertig, het Rexisme en de naoorlogse periode. Ook een deel van de collectie van de beroemde tekenaar Wilchar uit de jaren dertig en veertig maakt deel uit van ons affichebestand. Op dit ogenblik telt onze collectie 2420 affiches. Op verzoek kan een volledige inventaris ervan worden aangevraagd (Florence Gillet). De affiches worden ook gescand en in onze Pallas beeldbank geïntroduceerd. Wij hopen dit werk eind 2010 te beëindigen.
Vijf affiches die representatief zijn voor de collectie zijn gereproduceerd in kleur als postkaart. Eén kaart kost 0,50 €, een volledige reeks van 5 kaarten kost 2 €.
De videotheek van het SOMA bestaat uit ongeveer 600 videobanden. Ze komen in hoofdzaak van de documentaires van de VRT en de RTBF over de Tweede Wereldoorlog (uitzendingen van Maurice De Wilde over de vooroorlogse periode en de bezetting, de reeksen over het verzet en het dagelijks leven, de reeks Jours de Guerre enz.).
De collectie wordt verbreed wat de thema's betreft met onder meer de hele reeks 'Inédits' van de RTBF. De collectie is uitgebreid met een groot aantal DVD's. De lijst van de audiovisuele documenten en de tapes en DVD's kan geraadpleegd worden in de leeszaal.
Deze collectie omvat 4.500 langspeelplaten van Zender Brussel en Radio Bruxelles, die tijdens de bezetting het radio-monopolie hadden. Een ander deel is afkomstig van de Belgische radio uit Londen en New York. Het SOMA bewaart een origineel en een kopie op cassette (resultaat van een samenwerking met de VRT). Op basis van dit materiaal werden twee geluidsdocumenten samengesteld in samenwerking met de BRT en het Gemeentekrediet : België beeft en… buigt (over het vooroorlogse België) en België bezet en bevrijd (over de bezetting en de bevrijding).
De interviews
William Ugeux (1909-1997), een belangrijk figuur van het Belgisch verzet, leider van Zéro, werd meermaals geïnterviewd door onderzoekers van het Centrum.
Wij moedigen studenten en onderzoekers aan om interviews die ze afgenomen hebben in het kader van hun research in bewaargeving bij het SOMA te deponeren. Zo worden ze in de beste omstandigheden geconserveerd en zijn ze beschikbaar voor toekomstig onderzoek. Indien u geïnteresseerd bent in de voorwaarden van dit type bewaargeving kan u contact opnemen met Florence Gillet.
Voor giften, tips, vragen : Florence Gillet
