The Belgian War Press

 

Belgian War Press: een gebruiksvriendelijke ontsluiting van de gedigitaliseerde oorlogspers

The Belgian War Press leidt u binnen in de wereld van honderden Belgische kranten die gedurende de twee wereldoorlogen in het geheim werden geschreven, gedrukt en verspreid. Tot op vandaag zat deze clandestiene pers verborgen in vele archieven, bibliotheken en documentatiecentra. Op initiatief van het CEGESOMA en gefinancierd door Belspo werden deze kranten gedigitaliseerd. Zo kan u ze vandaag van bij u thuis lezen en doorzoeken. Dat kan ook voor de gecensureerde pers uit de Eerste Wereldoorlog.


Voorpagina van het gecensureerde dagblad "Gazet van Brussel", op 18 april 1915. (Cegesoma, collectie The Belgian War Press)
Voorpagina van het gecensureerde dagblad "Gazet van Brussel", op 18 april 1915. (Cegesoma, collectie The Belgian War Press)

 

Nieuwe onderzoeksmethoden
Deze website heeft twee functies: naast ontsluiting biedt ze ook context om het gebruik van deze bron door een niet-gespecialiseerd publiek te vergemakkelijken.


Ontsluiting is de eerste doelstelling van de website. De lezer kan op verschillende manieren zoeken. De kranten kunnen op een klassieke manier worden gelezen via alfabetische titellijsten (per oorlog en per type pers) in combinatie met een handige kalender. Omdat de bestanden ook ge-ocer-iseerd werden is de volledige inhoud van de kranten ook met een willekeurig woord doorzoekbaar. Dit is erg handig voor wie bijvoorbeeld op zoek is naar informatie over gebeurtenissen in een bepaalde gemeente, buurt of meer wil weten over sabotage of stakingen of over een bepaald bedrijf.


De website betekent een grote vooruitgang voor het onderzoek, niet alleen omdat de verschillende titels werden samengebracht maar ook omdat het zoeken op een woord leidt tot efficiëntiewinst. Verder wordt onderzoek over de kranten zelf nu veel makkelijker (bv analyse van het woordgebruik en het discours, iconografie, redactionele lijn…).


Contextinformatie
Deze website is niet alleen een tool voor ontsluiting en raadpleging, maar geeft tevens contextinformatie over de clandestiene en gecensureerde pers tijdens de twee wereldoorlogen.
Om de niet gespecialiseerde lezer wegwijs te maken en te begeleiden worden op de website korte artikelen gepubliceerd, geschreven door specialisten over de fenomenen clandestiene en gecensureerde pers en over bepaalde kranten of figuren die er een centrale rol in hebben gespeeld. De lezer vindt verder een gedigitaliseerde versie van de belangrijkste repertoria en referentiewerken over de Belgische clandestiene en gecensureerde pers.


Een grote project
De eigen collectie van het CEGESOMA, die erg rijk is voor de clandestiene pers uit de Tweede Wereldoorlog, kon worden aangevuld met de collecties van vele andere bewaarinstellingen, zowel federale (Koninklijke Bibliotheek, Algemeen Rijksarchief) als Vlaamse, Waalse en Brusselse. De meerwaarde is niet alleen de online-raadpleegbaarheid, maar ook het virtueel samenbrengen van papieren collecties verspreid over verschillende instellingen.