Lopend onderzoek
Onderzoek van het SOMA
Het onderzoek van het SOMA rust op twee pijlers: de research van de onderzoekers in vast dienstverband en de onderzoeksprojecten. Ze zijn van bepaalde duur en worden extern gefinancierd, meestal door de POD Wetenschapsbeleid (wetenschappelijke ploeg). Het onderzoek is toegespitst op de geschiedenis van de twintigste eeuw in het algemeen en de twee wereldoorlogen in het bijzonder.
Momenteel lopen er projecten over :
- Politieke en sociale geschiedenis van de Belgische justitie (IUAP), vooral tijdens en na de beide wereldoorlogen
- Vrouw en arbeid tijdens de Tweede Wereldoorlog in België
- Vrouwen in de kolonie
- Collaboratie en verzet: spiegelbeelden of gemanipuleerde herinneringen ?
- "Wehrmacht"kinderen in België
- Privacy & historisch onderzoek
- De kinderen van Save. Gestolen of gered ?
Voorstellingsfilm internationaal congres "Privacy & Wetenschappelijk Onderzoek"Op 23 november vindt in Brussel op initiatief van de Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levensfeer een internationaal congres plaats over de verhouding tussen wetenschappelijk onderzoek en bescherming van de privacy. Het luik "historisch onderzoek en privacy" wordt door het SOMA verzorgd (zie het project van onze medewerker Vincent Scheltiens). Via onderstaande link kan u de voorstellingsfilm van dit congres bekijken: http://www.youtube.com/watch?v=wdS80IPYH-s&feature=related. Rijksarchivaris Karel Velle en SOMA-directeur Rudi Van Doorslaer lichten het luik "historisch onderzoek" van dit project toe. |
De kinderen van Save. Gestolen of gered ?Aan de vooravond van de dekolonisatie van de Belgische koloniale gebieden werden zo'n 300 à 400 kinderen van gemengde afkomst vanuit het weeshuis van Save (Rwanda) naar België gebracht en geplaatst bij opvanggezinnen. Het initiatief, de modaliteiten en de motieven van deze 'evacuatie' zijn vandaag nog steeds onduidelijk en vormen de kern van dit onderzoek.Lees meer... |
Privacy & historisch onderzoekIn het kader van het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie organiseert de Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer (CBPL) in november 2010 een internationaal congres over 'privacy en wetenschappelijk onderzoek'. Ter voorbereiding van het historische luik vertrouwt de CBPL een onderzoeksproject toe aan het SOMA dat tot doel heeft (op basis van literatuur en van een enquête) een overzicht op te stellen van de manier waarop het historisch onderzoek omgaat met de privacywet- en regelgeving.Lees meer... |
De vrouwenarbeid in de "E. Reitz Uniformwerke" in Merksem, 1940-1944In dit onderzoek wordt de vrouwenarbeid in de Duitse oorlogsindustrie in België onderzocht. De deelneming en verplichte inzet van de Belgische vrouw in de Duitse oorlogsindustrie tijdens de Tweede Wereldoorlog is een weinig bekend thema in de collectieve herinnering. Om deze lacune op te vullen vatte Hannelore Vandebroek in 2007 in het SOMA een onderzoek aan dat peilt naar de arbeidservaringen van de vrouwen die voor de Duitse bezetter werkten. Haar focus ligt voornamelijk op die vrouwen die in Duitsland werkten. In aanvulling daarop wordt sinds november 2009 onderzoek gedaan door Nel de Mûelenaere en nu door Carmen Van Praet naar vrouwenarbeid in de Duitse oorlogsindustrie in België zelf. Dit onderzoek gebeurt aan de hand van een case-study naar de vrouwelijke werkneemsters van de E. Reitz Uniformwerke in Merksem.Lees meer... |
Een overzicht van de grote rijkdom van het lopend onderzoek aan het SOMAWelke is de overeenkomst tussen arbeidservaringen van Belgische vrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog, de rol van België in het tot stand komen van het oorlogsrecht en de problematiek van vrouwen in de kolonie ? Het gaat om drie onderzoeksprojecten van het SOMA. Een tiental historici is in verschillende hoedanigheden aan de instelling verbonden en werkt er aan veelbelovende onderzoeksprojecten. Op 21 april werden de projecten voorgesteld en bediscussieerd (klik hier voor de lijst). Het nut van dit initiatief staat buiten kijf. Het laat niet alleen toe elkaars onderzoek beter te leren kennen, maar maakt ook een opening naar benaderingen van andere specialisten.Lees meer... |
Collaboratie en verzet: spiegelbeelden of gemanipuleerde herinneringen ?In het onderzoek “Collaboratie en verzet : spiegelbeelden of gemanipuleerde herinneringen ?” wordt de publieke herinneringscultuur onderzocht die zich in de decennia na de Tweede Wereldoorlog in België heeft ontwikkeld. Bijzondere aandacht zal uitgaan naar de politieke en culturele breukmomenten in de oorlogsherinnering – vanaf 1945 tot vandaag. In het onderzoek zullen zoveel mogelijk verschillende herinneringskanalen worden betrokken (de politieke wereld, de academische en populaire geschiedschrijving, patriottische milieus, de brede culturele productie, ...), om zo de verschuivingen en de nuances bloot te leggen die de veelvormige 'Belgische' omgang hebben bepaald met 'een verleden dat niet voorbij wil gaan'.Lees meer... |
Op zoek naar de kinderen van SaveIn de marge van het onderzoeksproject Vrouw en kolonie, vestigde een vereniging van gewezen kinderen van het weeshuis van Save de aandacht van het SOMA op een bijzonder aspect van onze nationale en koloniale geschiedenis. Eind jaren vijftig-begin jaren zestig werden 3 à 400 kinderen van gemengde afkomst uit het weeshuis van Save naar België overgebracht en geplaatst in opvanggezinnen in Vlaanderen. Wie nam het initiatief en welke waren de motieven ? Deze en andere vragen blijven tot vandaag onbeantwoord.Lees meer... |
Oproep : Belgische vrouwen in Duitsland tijdens de Tweede WereldoorlogOp 6 oktober 1942 werd door de Duitse bezetter de verplichte tewerkstelling in Duitsland ingevoerd. Tienduizenden Belgen werden verplicht gedeporteerd om korte of langere tijd in Duitsland te gaan werken. Door de grote publieke verontwaardiging van onder andere de vrouwenorganisaties, de Belgische overheid en de kerk, werd in januari 1943 de deportatie van vrouwen terug ingetrokken.Lees meer... |
