PDF Afdrukken E-mail

BRAIN – Twee onderzoeksprojecten over de Eerste Wereldoorlog

De sociale impact van de oorlog op verzetsstrijders en collaborateurs & De herinnering aan WOI via monumenten en erfgoed in Antwerpen en Luik

Karla Vanraepenbusch en Florent Verfaillie begonnen in maart 2014 in het CegeSoma elk aan een doctoraatsthesis over de Eerste Wereldoorlog. Beide thesissen kaderen binnen de BRAIN projecten (Belgian Research Action through Interdisciplinary Networks, Federaal Wetenschapsbeleid). Op die wijze bezet het CegeSoma een centrale plek in het nieuwe fundamentele wetenschappelijke onderzoek dat in België zal gebeuren rond WOI.


Het project van Florent Verfaillie (CegeSoma/UGent) maakt deel uit van de onderzoeksgroep “The Great War from below” (gecoördineerd door Nico Wouters, met KULeuven, UGent en UNamur als partnerinstellingen). Dit project wil de impact onderzoeken van WOI op specifieke sociale groepen. Het onderzoeksnetwerk telt drie pre-doc onderzoekers en één postdoctoraal onderzoeker.


Florent Verfaillie's thesis gaat over de sociale impact van de oorlog op verzetsstrijders en collaborateurs van 14-18. Hij is in het bijzonder geïnteresseerd in hun gevangeniservaring, en ook in de diversiteit van hun levensparcours. Hij behandelt de verscheidenheid in gedragslijnen die Belgische burgers tijdens de bezetting aannamen en tracht de factoren te benoemen die hen aanzetten om zich zus of zo te positioneren. Bovendien analyseert hij de gevolgen van hun gevangeniservaring, zowel op het vlak van hun patriottische en sociale identiteitsbesef, als op het vlak van hun verdere levensloop.


Promotoren: Nico Wouters (CegeSoma) en Bruno De Wever (UGent). 

 

Inhuldiging van het Monument voor de Geallieerden te Luik, in aanwezigheid van koning Leopold III, 20 juli 1937. (Foto Cegesoma, nr 37597)
Inhuldiging van het Monument voor de Geallieerden te Luik, in aanwezigheid van koning Leopold III, 20 juli 1937. (Foto Cegesoma, nr 37597)

Het project van Karla Vanraepenbusch (CegeSoma/UCL) kadert in het onderzoeksnetwerk MEMEX – Recognition and Resentment: experiences and memories of the Great War in Belgium, met als partnerinstellingen de UCL, UGent, ULB en KULeuven. Dit onderzoeksproject wil de brug leggen tussen de traumatische ervaringen van zij die WOI beleefden en de naoorlogse individuele en collectieve herinneringen (en herinneringsconstructies). Dit onderzoeksproject telt in totaal vier doctoraalonderzoekers en een postdoctoraal onderzoeker.


Karla Vanraepenbusch inventariseert en analyseert in haar thesis de materiële herinneringssporen (monumenten, gedenkplaten en straatnamen) van de Eerste Wereldoorlog in het stedelijke landschap van Antwerpen en Luik. Antwerpen, de belangrijkste havenstad en Nederlandstalig, en Luik, de grootste industriestad en Franstalig, lijken op het eerste zicht weinig gemeenschappelijk te hebben. Nochtans werden beide steden tijdens de oorlog door de Duitsers belegerd, overmeesterd en bezet. Deze twee steden delen dus een gemeenschappelijke oorlogservaring, de bezetting, die sterk verschilt van wat de frontsteden en de martelaarssteden ondergingen. De onderzoekster tracht dan ook het antwoord te vinden op de volgende vragen: resulteerde deze gemeenschappelijke oorlogservaring in een gelijkaardige collectieve herinnering? En indien niet, wat is dan voor elke stad de specificiteit van de stedelijke herinnering aan 14-18?  


Promotoren: Laurence van Ypersele (UCL) en Chantal Kesteloot (CegeSoma).


Website: http://www.memex-ww1.be/
Twitter: @memexww1


 

 

  Terug