Home » News » De “ongewone” zomer van 1940

De “ongewone” zomer van 1940

Vluchtelingen uit de exodus, 1940, © CegeSoma/Rijksarchief

We hebben tijdens de lockdown een reeks artikels online gebracht op de website Belgium World War II. Door van bladzijde naar bladzijde te surfen krijgt u een overzicht van een aantal van de belangrijkste feiten van het begin van de oorlog en de bezetting.  Hieronder geven we een aantal suggesties om stapsgewijs een aantal – oude zowel als nieuwe – artikels te ontdekken over die periode. Het voorgestelde traject is geen verplichting en de reis is ook niet allesomvattend. Het staat elke bezoeker vrij om zelf op pad te gaan doorheen de artikels.

Op 28 mei 1940 capituleert het Belgisch leger. Het is het begin van een lange periode van bezetting die in totaal meer dan vier jaar zal duren. Om die beter te begrijpen moeten we eerst terugkijken naar 10 mei 1940. Door te surfen doorheen de tijdlijn op de website (rubriek “Gebeurtenissen”, via het menu https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/gebeurtenissen.html ) zal u merken dat op die dag de “verdachten van mei 1940” werden aangehouden, terwijl duizenden andere Belgen – waaronder ambtenaren en politieke verantwoordelijken – op de vlucht sloegen. Op termijn zal wat wordt bestempeld als postverlating https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/gebeurtenissen/1940-05-10-postverlating.html een belangrijke impact hebben op de werking van de Belgische administratie. Het zal ook een motief worden om een aantal lokale verantwoordelijken opzij te schuiven en ze te vervangen door aanhangers van de Nieuwe Orde (https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/oorlogsburgemeester.html ).

Maar alvorens dat beleid in voege kwam kende mei 1940 nog andere gebeurtenissen, zoals de Achttiendaagse Veldtocht (https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/de-18-daagse-veldtocht-een-heruitgave-van-de-vorige-oorlog.html ) en de massale vlucht van Belgen die zich nog de slachtpartijen onder burgers herinnerden uit de zomer van 1914  (https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/vlucht-van-1940-de-de-instorting-van-een-staat.html ). Het is ook het begin van een diepe breuk tussen koning Leopold III (https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/persoonlijkheden/leopold-iii.html ) en de Belgische regering, vóór de beruchte vergadering van het Belgisch parlement op 31 mei  1940 (https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/limoges-mei-40-de-nederlaag-en-een-boos-en-onmachtig-parlement.html ).

De zomer van 1940  zal voor altijd als zeer bijzonder herinnerd worden. Het Duits militair bestuur wordt geïnstalleerd (https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/duits-militair-bestuur-militarverwaltung.html ). Verschillende protagonisten doen pogingen om een regering op de been te brengen; het college van secretarissen-generaal houdt zijn eerste vergadering (https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/secretarissen-generaal.html ) en het economisch herstel staat op de agenda (https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/galopin-doctrine.html ).

Het verzet (https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/verzet.html ) staat nog in zijn kinderschoenen ook al worden hier en daar een aantal initiatieven genomen (https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/wallonie-libre-la.html ). Maar dat is weer een ander verhaal …

In de herfst komen we terug met nieuwe suggesties. Een fijne zomer gewenst!

Chantal Kesteloot