Home » News » Media and cultural life in German-occupied Western Europe (1940-1945)

Media and cultural life in German-occupied Western Europe (1940-1945)

Oproep voor een symposium in Brussel (7-8 november 2022)

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezette Nazi-Duitsland het grootste deel van West-Europa, maar het bezettingsregime was niet overal hetzelfde. Sommige gebieden werden eenvoudigweg bij het ‘Reich’ gevoegd, terwijl andere door Duitse militaire autoriteiten werden bestuurd. Weer andere werden bestuurd door burgerlijke (Duitse en/of plaatselijke) autoriteiten. In alle gevallen gaven de Duitsers opnieuw toestemming voor lokale culturele activiteiten om op zijn minst een schijn van normaliteit te creëren voor de burgers en om de eigen (Duitse) politieke en economische belangen te ondersteunen. Kranten verschenen opnieuw en er waren weer radio-uitzendingen. Bioscopen, theaters en concertzalen openden weer hun deuren. In media- en cultuursectoren hervatten mensen hun activiteiten onder sterk wisselende Duitse controle. Terwijl de pers, de radio-omroep en de productie van filmjournaals vaak direct werden ingebed in het propaganda-apparaat van het Derde Rijk - met als doel de bezetting te normaliseren en sympathie voor Duitsland op te wekken - gaven contact met lokaal mediapersoneel aanleiding tot verschillende vormen van onderhandeling, conflict, compromis en zelfs verzet. Ondertussen, voornamelijk opererend vanuit Groot Brittannië, mobiliseerden de Geallieerden eveneens film, radio en gedrukte media (vooral pamfletten) om invloed uit te oefenen op de buitenwereld, inclusief de bezette gebieden van Europa.

Het onderzoek naar de culturele, politieke, sociale en economische dimensies van propaganda in door de Nazi's bezette gebieden kent een rijke academische traditie kent. Toch is dit onderzoeksterrein nog lang niet uitgeput. Er is nog veel onderzoek te verrichten vanuit lokale, nationale en vooral transnationale invalshoeken. Er is ook nog een aanzienlijk potentieel voor interdisciplinair onderzoek. Dit symposium zal bijdragen aan de ontwikkeling van nieuw interdisciplinair en transnationaal onderzoek naar media en het culturele leven in het door Duitsland bezette Europa. Specifieke aandacht zal worden besteed aan de mogelijkheden en uitdagingen die de digitalisering van archiefcollecties, gedrukte kranten en audiovisuele bronnen bieden.

Voortbouwend op het symposium "Cultures of Spectacle in German-occupied Belgium" dat in maart 2020 in Brussel werd gehouden, heeft dit nieuwe symposium een bredere geografische reikwijdte (België, Frankrijk, Luxemburg en Nederland) en nodigt het academici en promovendi uit die onderzoek verrichten naar media en culturele activiteiten in de door Duitsland bezette landen tijdens de Tweede Wereldoorlog (1939-1945). Bijdragen over geallieerde propaganda gericht op bezette gebieden zijn ook welkom.

PRAKTISCHE INFORMATIE

Het symposium vindt plaats op 7 en 8 november 2022. Het symposium wordt in Brussel georganiseerd door het CegeSoma, de vierde operationele directie van het Rijksarchief en het Belgische expertisecentrum voor de geschiedenis van de conflicten van de 20e eeuw. (De conferentieplaats ligt op wandelafstand van het treinstation Brussel-Zuid). De inschrijving is gratis; voor lunch en drank in de pauzes wordt ook gezorgd.

De werktalen zijn Engels, Frans, Duits en Nederlands.

Wie interesse heeft, wordt vriendelijk verzocht dit online formulier (Engelstalig) in te vullen. Er wordt een abstract en een kort CV gevraagd. Gelieve uw voorstel uiterlijk op 1 juli in te dienen. Het adviescomité zal de abstracts beoordelen, een aantal voorstellen selecteren en een ontwerpprogramma opstellen. Alle geselecteerde onderzoekers zullen vóór 1 augustus op de hoogte worden gebracht.

Dit symposium wordt financieel ondersteund door de Wetenschappelijke Onderzoeksgemeenschap (WOG) 'Spektakelcultuur - Cultures of Spectacle' (FWO-Vlaanderen), in samenwerking met het CegeSoma, het Instituut voor Mediastudies (IMS van de KU Leuven) en met Irhis (Université de Lille).

Organisatiecomité: Roel Vande Winkel (KULeuven), Louis Fortemps (KU Leuven – Université de Lille) en Chantal Kesteloot (CegeSoma/Rijksarchief).

Adviesraad: Bruno De Wever (UGent), Stéphane Michonneau (Université de Lille), Emmanuel Debruyne (Université Catholique de Louvain), Stefan Goebel (Kent University), Brett Bowles (Indiana University Bloomington).