Het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis: een fascinerende plek waar geschiedenis leeft

Dit is geen museum, “maar een volgestouwd depot waarvan iemand de historische handleiding zoekgemaakt heeft”. In het dagblad De Standaard maakte cultuurjournalist Geert Sels in 2017 brandhout van het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis. Een tabula rasa om later als een feniks uit de as te herrijzen: het leek de enige uitweg voor de museale impasse. Het politieke antwoord bleek de omvorming van het Legermuseum tot erfgoedsite van het War Heritage Institute.

Met “Clio in militaire dienst? Het Koninklijk Museum van het Leger  (en van (de) Krijgsgeschiedenis): een geschiedenis, 1911-2017” werd in 2024 de door Sels gezochte historische handleiding van het Legermuseum eindelijk geschreven. Dit doctoraat doorkruist ruim honderd jaar geschiedenis en brengt een in Vlaanderen veelal onbekende (en onbeminde ?) instelling tot leven. De unieke inkijk in de leefwereld van een van de grootste nationale musea leidt tot een eerlijk en ontwapenend beeld.  Het houdt het  museum een spiegel voor, contextualiseert zowel de glorierijke periodes als de mindere tijden, en biedt in fine een kritische analyse van een instelling die tussen politieke hamer en militair aambeeld probeert te overleven.

Het publiek werd tijdens deze Ontmoeting publieksgeschiedenis uitgenodigd om de mysterieuze gangen van het Koninklijk Museum van het Leger (en de Krijgsgeschiedenis) te verkennen, een fascinerende plek waar de geschiedenis leeft, maar zelden echt gehoord wordt. Het ontdekte er niet alleen meer dan een eeuw museumgeschiedenis, maar ook een onverwachte blik op het Belgische verleden. In oorlogstijd of in vredestijd, in tijden van vrijheid of van bezetting, voerde deze presentatie het mee naar onbekend terrein, rijk aan historische ontdekkingen en ongekende verhalen. Een reis die laat zien hoe musea niet alleen plekken van herinnering zijn, maar óók van confrontatie, (achterkamer)politiek en vergeten.

Wannes Devos presenteerde het resultaat van zijn onderzoek op donderdag 13 maart 2025. Het debat werd geleid door Bruno De Wever. Dit evenement vond plaats in de conferentiezaal van het CegeSoma, in samenwerking met de vzw ‘De Vrienden van het CegeSoma’.

Wannes Devos is master in de Bedrijfseconomie en doctor in de Geschiedenis (Universiteit Gent). Hij werkt ruim vijftien jaar in de museum- en erfgoedsector en was onder andere lid van de Vlaamse beoordelingscommissie Landelijke Musea. Als publiekshistoricus specialiseerde hij zich in de museale (re)presentatie van conflict en verleden, wat leidde tot zijn proefschrift over het nationaal militair museum in België. Vandaag is hij verbonden aan het BELvue Museum, waar hij het museum van de toekomst voorbereidt. 

Bruno De Wever is professor emeritus aan de Universiteit Gent. Hij is als historicus gespecialiseerd in de geschiedenis van de Vlaamse Beweging, de collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog en in publieksgeschiedenis. Hij heeft talrijke werken op zijn naam staan, onder meer “Greep naar de macht. Vlaams-nationalisme en Nieuwe Orde. Het VNV 1933-1945 (1994)”. Hij was promotor van de doctoraatsthesis van Wannes Devos en maakt deel uit van het Wetenschappelijk Comité van het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis. Hij is tevens vicevoorzitter van het Wetenschappelijk Comité van het CegeSoma.