Het CegeSoma, Luchtvaartsquare (Brussel)

Het CegeSoma

De geschiedenis van het centrum

Het Navorsings- en Studiecentrum van de Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog (NSGWO) zag het licht op 13 december 1967, met als doel het "nemen van alle noodzakelijke maatregelen om documenten of archieven met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog in België, alsook de voorgeschiedenis en de gevolgen, te inventariseren, te bewaren en te selecteren" (Belgisch Staatsblad, 10 februari 1968, n° 29, p. 1259-1261).

Het centrum in de Résidence Palace van 1993 tot 2004.

Oorspronkelijk opereerde het centrum in de schoot van het Rijksarchief in België en werd het onder voogdij geplaatst van het ministerie van Nationale Opvoeding.

In 1969 ging een ploeg van zes onderzoekers van start, en lanceerde pioniersonderzoek over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Zo publiceerde José Gotovitch, samen met Jules Gérard-Libois, in 1971 het standaardwerk L'An 40. Vanaf het begin maakte het centrum ook deel uit van het Internationale Comité van de Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog.

Daarnaast richtte het centrum zich ook op de systematische verzameling van belangrijke archieffondsen over de periode 1939-1945 en de creatie van een rijke bibliotheek die doorheen de tijd geleidelijk steeds bredere thema's behandelde. De fotocollectie van het centrum is vanaf het begin één van de rijkste van Europa wat betreft de Tweede Wereldoorlog. Zij werd de laatste jaren nog verder uitgebreid.

De digitalisering van de collecties startte in de vroege jaren 1990 met de foto's en versnelde vooral vanaf de jaren 2000.

Met de blik op de buitenwereld organiseerde het centrum vanaf de jaren 1980 maandelijkse seminaries en internationale colloquia sinds de jaren 1990. Ook lanceerde het centrum steeds meer onderzoeksprojecten.

Het huidige CegeSoma in de Luchtvaartsquare in Anderlecht

 

Op 10 januari 1997 veranderde het centrum van naam en werd het SOMA geboren, het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij. Het perspectief breidde uit tot de conflictgeschiedenis van de 20ste eeuw (zie het mission statement). In september 2011 werd de sector Publieksgeschiedenis opgericht, naast de sectoren Documentatie en Academische Activiteiten, om de wetenschappelijke inzichten beter naar een ruimer publiek te brengen. Het groeiende belang van de digitale technologie leidde tot de oprichting van de sector Digitalisering in januari 2016.

Op 1 januari 2016 werd het CegeSoma geïntegreerd in het Rijksarchief van België, waarvan het nu de vierde Operationele Directie vormt (OD4). 

Vandaag telt de ploeg een twintigtal mensen waaronder een staf van acht wetenschappers (waarvan de verantwoordelijke van de operationele directie).