Het tweede nummer van 2026 van het Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis is verschenen
Het nieuwe nummer van het Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis telt vier onuitgegeven artikelen over belangrijke uitdagingen in de Belgische en internationale geschiedenis.
De koloniale uitbuiting van Kongo door de Belgische staat: een humaner koloniaal beleid?
Lucas Van Oost en Benoît Henriet (VUB) blikken in hun (Engelstalig) artikel terug op een sleutelmoment in de Belgische koloniale geschiedenis: de overname van Kongo Vrijstaat door de Belgische staat in 1908. Via enkele casestudies stellen ze dat er geen sprake was van een onmiddellijke trendbreuk naar een meer humane koloniale politiek. Ze tonen aan dat het koloniale geweld nog lang na de institutionele verandering bleef voortbestaan.
Dwangarbeid en internationaal recht in Belgisch Kongo
De Belgische koloniale geschiedenis staat ook centraal in het tweede (Franstalige) artikel van dit nummer, de studie van Christian Via Balole (Université Catholique de Bukavu / UCLouvain). Hij analyseert hoe België de zogenaamde ‘koloniale clausule’ uit het Verdrag betreffende dwangarbeid toepaste in Kongo tussen 1930 en 1960. Zijn onderzoek legt de mechanismen bloot waardoor bepaalde vormen van dwangarbeid konden blijven bestaan. Het artikel is op die manier een kritische reflectie over de toepassing – of liever de ontduiking – van bepaalde internationale verdragsregels in de koloniale context.
Het burgerlijk verzet in Antwerpen tijdens de Tweede Wereldoorlog
In een (Nederlandstalig) artikel stelt Anne Bekers (UAntwerpen) de resultaten voor van haar masterscriptie over de organisatie van hulp aan onderduikers in de stad Antwerpen. Dit pioniersonderzoek verduidelijkt de schakels van deze nog weinig gekende vorm van burgerlijke weerstand en draagt bij tot een beter begrip van het dagelijks leven tijdens de bezetting.
De herinnering aan de Eerste Wereldoorlog in het Paleis der Natie
Tot slot brengt Sophie Wittemans (conservatrice van het Paleis der Natie en doctoraatsonderzoekster aan de ULiège) in een (Frantalig) artikel een originele analyse van de herinneringsculturen rond de Eerste Wereldoorlog. Haar studie onderzoekt de herdenkingstentoonstelling over de Eerste Wereldoorlog in het Paleis der Natie en bekijkt hoe via parlementaire kunst een bijzondere kijk op de Duitse bezetting werd gecreëerd, die niet de slachtoffers of de heroïek van de Grote Oorlog belichtte maar wel het leven van Belgische burgers.
Dit nummer is te koop tegen de prijs van 15,00 euro (exclusief verzendkosten) en kan besteld worden bij het CegeSoma, Luchtvaartsquare 29 - 1070 Brussel, +32 2/556 92 11 - cegesoma@arch.be.
Het volgende nummer 3-4 van 2026 wordt zo het laatste papieren nummer. Graag brengen we u op de hoogte dat vanaf jaargang 2027 het Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis exclusief digitaal zal worden gepubliceerd door Open Journals van de UGent. Ale nieuwe nummers, maar ook het volledige archief van het BTNG en zijn voorlopers, zal via dit platform in open access volledig toegankelijk zijn. Deze beslissing garandeert ons een veel bredere en meer efficiënte verspreiding. Met diverse nieuwe functionaliteiten zal de ontsluiting ook kwalitatief worden verbeterd. Het zal ons tijdschrift meer performant maken in het 21ste-eeuwse academische landschap.