347 Louizalaan

In oktober 1994 ontdekte André Dartevelle tijdens de voorbereiding van zijn film over de Gewapende Partizanen uit de regio Brussel tijdens de Tweede Wereldoorlog, welke gebouwen gebruikt werden door de SIPO-SD (Sicherheitspolizei – Sicherheitsdienst) in de hoofdstad.

Hij filmde naast de gebouwen van de Traversière straat en deze van de Louizalaan nr. 347. Het was naar dit laatste gebouw dat de Nazi politie verhuisden in februari 1943 na een luchtaanval. Het is vanuit nr. 347 dat de SIPO-SD het verzet trachtte uit te schakelen in 1943; het is van daar uit dat ze de jacht op de Joden in de straten organiseerde alsook de grote anti-Joodse razzia (Operatie Iltis) van 3 september 1943. De kelders dienden als wachtzaal voor de mishandelingen en de folteringen, om de nieuw aangekomen verzetsmensen zo snel mogelijk te doen praten. Op de muren van kelders in enkele private woningen, doet wat licht tientallen opschriften verschijnen : namen van verzetsmensen, data, namen van vrouwen, politieke leuzes, oproepen, gebeden. Eén van de kelders toont opschriften van verzetsleden van het Onafhankelijkheidsfront, van de MNB (de Nationale Belgische Beweging), de Gewapende Partizanen en communistische militanten. Die twee laatste bewegingen leden onder zware razzia’s in 1943.

Het werk is een eerbetoon aan allen die op deze plaats verbleven, tussen twee zware ondervragingen in. Het boek bevat plannen van gebouwen, getuigenissen van ex-gevangenen, en veel beelden die de opschriften op de keldermuren weergeven. Op enkele van deze opschriften konden de namen van personen worden geïdentificeerd, zodat hun levensloop kon worden gereconstrueerd. Via deze menselijke ‘handtekeningen’ roept dit gebouw dus emotionele menselijke verhalen op. Het toont sporen van een gevecht op leven en dood, van allen die daar verbleven hebben.

Na vijftig jaar, spreken de muren tot ons.  Dit zijn getuigenissen die de historicus niet kan negeren en waarvan elke burger op de hoogte zou moeten zijn.