Dans le Saillant des Ardennes, Saint Vith 1945, photo n° 96546, collection Algoet, © CegeSoma/Archives de l'Etat
Home » Themas » Wereldoorlog II

Wereldoorlog II

Welkom op onze themapagina’s over de Tweede Wereldoorlog.

  • Ontdek onze projecten, evenementen en publicaties (types) over deze periode. Met trefwoorden  kan u gericht zoeken. Onze publicaties bevatten ook hulpmiddelen zoals bibliografieën.
  • Klik op het tabblad "Hoe mijn onderzoek beginnen?" of ontdek een overzicht van onze archieven & collecties, of een overzicht van de thema's van onze bibliotheek of ons Netwerk Verzetsgeschiedenis  door te klikken op de tabbladen die daaraan zijn gewijd.

 

 

Evenement

Ctrl-Alt-History: (Digital) Humanities meets AI

De inschrijving voor de Dag van de Nieuwste Geschiedenis 2026 is nu open!...

Expo NAR – CNT - De sociale partners tijdens de Tweede Wereldoorlog. Les partenaires sociaux pendant la Seconde Guerre mondiale - © FPS Employment
Evenement

Een tentoonstelling over de sociale partners tijdens de oorlogsjaren

Woensdag 4 februari 2026 opende in de inkomhal van de Federale...

Evenement

De Ontmoetingen Publieksgeschiedenis van het CegeSoma (2019-2026)

Hieronder vindt u een overzicht van CegeSoma's Ontmoetingen...

Evenement

Dag Jonge historici (Promoties 2019-2025)

Hieronder vindt u de samenvattingen van de verschillende bijdragen van...

A German officer in a Belgian office at Mons railway station. The Wehrmacht Verkehrs Direktion aggressively takes over large parts of SNCB's strategic and operational business management. Source: private collection Paul Pastiels.
Projet

De NMBS en de deportaties tijdens WOII (2022-2023)

Op 8...

Projet

Wikibase Verzet (2021 - )

Samenvatting

Het CegeSoma heeft het project Wikibase Verzet opgezet in de...

Was Opa een Nazi ? Speuren naar het oorlogsverleden.
Publicatie

Was Opa een Nazi ?

Dit boek, waaraan medewerkers van het Rijksarchief/CegeSoma een essentiële bijdrage hebben...

Publicatie

Was opa een held?

Tussen 100.000 en 150.000 mannen en vrouwen namen deel aan het verzet tegen...

Publicatie

Jaarverslagen van het CegeSoma

Als u een jaarlijks overzicht wenst van de activiteiten, publicaties,...

European Holocaust Research Infrastructure
Projet

EHRI (2015 - )

Het online portaal De belangrijkste verwezenlijking van EHRI is het online...

Foto nr 27912 © CegeSoma/Rijksarchief
Projet

Project People@War. A social history of the Second War and its Remembrance in Belgium. (2020-2030)

People@War. A social history of the Second War and its Remembrance in...

Evenement

Folterfabriek Buchenwald Overleven en collaboreren in een Duits concentratiekamp

C onferentie met als gast Jan Willem Stutje Een gesprek onder leiding van Widukind De Ridder...
Evenement

De Spooktrein van september 1944

In het kader van de lezingenreeks over de geschiedenis van de Belgische...

Studiedag ’80 jaar na de Tweede Wereldoorlog: welk verleden voor de toekomst?’, Gent, 17.05.2025.
Evenement

80 jaar na de Tweede Wereldoorlog: welk verleden voor de toekomst?

De studiedag ’ 80 jaar na de Tweede Wereldoorlog: welk verleden voor de...

Evenement

Tentoonstelling - NMBS, bezet bedrijf: tussen collaboratie en verzet

Op 25 september wordt in Train World in Schaarbeek de tijdelijke...

Publicatie

Inventaris van de verzameling ‘Dagboeken en manuscripten’ van het CegeSoma. Aanwinsten 1969-2018.

De stukken in de verzameling 'Dagboeken en manuscripten’ van het CegeSoma'...

Publicatie

Inventaris van het archief van journalist Alain de Prelle de la Nieppe

De inventaris van de archieven van reporter Alain de Prelle de la Nieppe...

Groepsfoto genomen tijdens het eerste Sinterklaasfeest van Les Invalides Prévoyants georganiseerd bij het Œuvre des "Petites Abeilles" door de Cercle "Le Turgouin". 1941. (547-2814 AA2218, nr. 39). Voorbehouden rechten CegeSoma/Rijksarchief.
Publicatie

Inventaris 'Les Invalides Prévoyants' en inventaris 'De Kinderen van het Vaderland': twee nauw verwante verenigingen

...

Publicatie

Inventaris van het archief van Roger De Goÿ, officier bij het Légion Wallonie

In 2022 en 2023 ontving het CegeSoma het archief van Roger De Goÿ, één van...

Evenement

Communisme en communisten in België. Nieuwe kritische benaderingen.

Op 22 oktober nodigt het CegeSoma/Rijksarchief, in samenwerking met het...

Projet

Bezetting en dagelijks leven: een nieuw bronnenportaal over de Tweede Wereldoorlog

Op 28 juni werd aan de universiteit van Wuppertal het portaal ‘Societies...

Evenement

De Brusselse toponymie gisteren en morgen

Op 14 november 2024 kwamen een vijftiental onderzoekers samen in het...

Publicatie

Antwerpen 1940-1945

Dit boek put uitgebreid uit de rijke fotocollecties van het CegeSoma (...

Publicatie

La Wallonie sous l'Occupation, 1940-1945.

Deze bundel wil een vernieuwende synthese bieden over de bezetting in de...

Publicatie

Het eindrapport over de rol van de NMBS in de deportaties tijdens WOII

Op 17 januari 2025, overhandigde de Groep van Wijzen het eindrapport over de...

Publicatie

Rights, capabilities, and the making of citizens : Jewish immigrants in Israel

Adina Babesh-Fruchter begon meer dan tien jaar geleden met haar...

Internationale Leerstoel voor de Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog 2024-2025. Holocaust Bystanders: a History of the Modern State at War" door Raz Segal.
Evenement

Internationale Leerstoel voor de Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog 2024-2025

In december 2024 verwelkomt de Internationale Leerstoel voor de Geschiedenis...

Terugkeer van de Belgische regering uit Londen, 8 september 1944, foto nr. 220653, CegeSoma, RTBF Collecties.
Evenement

September 1944: België is bevrijd. En daarna?

Na de bevrijding van België in september 1944 moest het land heropgebouwd...

Evenement

Changing Perspectives on Resistance during the Second World War

Van 18 tot 20 september 2024 organiseert het Departement Geschiedenis van de...

Een militant van de Rooie Vlinder die in 1978 tijdens de nationale herdenkingen in het nationaal memoriaal van Breendonk, aandacht wilde vragen voor de toenmalige discriminatie van homoseksuelen en lesbienne’s in België. (Copyright: Krist de Munter).
Publicatie

Rapport vooronderzoek van mensen uit de LGBTQIA+-gemeenschap vervolging tijdens WOII

Naar aanleiding van de op 8 februari 2024 gestemde resolutie in de Kamer van...

Séminaire interuniversitaire 2021-2022
Evenement

Sociale geschiedenis van het verzet in kleinere Belgische gemeenten

Het CegeSoma nodigt u graag uit om op 17 april aanwezig te zijn bij de...

Bezet bedrijf. De oorlogsgeschiedenis van de NMBS.
Evenement

Colloquium in de Senaat over de NMBS en de deportaties tijdens WOII

Op 29 maart 2024 organiseert de Senaat in samenwerking met Cegesoma/...

"Collectie CegeSoma - Rijksarchief (OD4) / Bewerking in kleur door Korneel Bostyn, www.instagram.com/ghent.colored".
Evenement

De oorlogsgeschiedenis van de NMBS

Welke rol speelde de NMBS in de deportaties van de joden, politiek...

Bezet bedrijf. De oorlogsgeschiedenis van de NMBS
Publicatie

Bezet bedrijf. De oorlogsgeschiedenis van de NMBS

Dit boek is het resultaat van het onderzoek dat...

Evenement

Enfants de résistants. Belgique. 1940-1945. (Kinderen van verzetsstrijders. België. 1940-1945.)

In België is de herinnering aan het verzet tegen het naziregime tijdens de...

Publicatie

1943 in bezet België: een keerpunt?

De artikels van dit dossier, gecoördineerd door Geneviève Warland (...

Provinciebestuur Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een verkennend onderzoek naar de rol van het provinciebestuur in het dagelijks leven van de Limburgse bevolking onder Duitse bezetting (1940-1944).
Publicatie

Provinciebestuur Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog

Het boek is het resultaat van een onderzoek dat het CegeSoma in opdracht van...

Evenement

Rijksarchief te Luik: Studiedag over het verzet

Op 17 oktober 2022 organiseerden het Rijksarchief te Luik en het CegeSoma in...

Publicatie

De laatste 242

Na de Tweede Wereldoorlog werden in België 242 ter dood veroordeelde...

Copyright Stadsarchief Antwerpen - www.felixarchief.be
Evenement

Het verzet in Antwerpen tijdens WOII

Antwerpen was de belangrijkste stad in Vlaanderen voor het verzet tijdens de...

Evenement

Het militair gerecht en de terechtstellingen in het kader van de repressie na de Tweede Wereldoorlog in België : de bevindingen van het onderzoeksproject Postwarex.

Na de Tweede Wereldoorlog worden 242 personen die door het militair gerecht...

Fighting Hunger, Dealing with Shortage. Everyday Life under Occupation in World War II: A Source Edition
Publicatie

Schaarste en honger in bezet Europa

De Tweede Wereldoorlog en de eruit voortvloeiende bezettingen door Nazi-...

Projet

Les transmissions. La guerre en héritage. (De overdracht. De erfenis van de oorlog). (2020-2021)

In 2017 ging het project ‘ Transmemo ’ van start...

Publicatie

Kinderen van de repressie.

Dit boek is het resultaat van jarenlang onderzoek van Koen Aerts (...

The Holocaust in South-Eastern Europe: Historiography, Archives Resources and Remembrance
Publicatie

The Holocaust in South-Eastern Europe: Historiography, Archives Resources and Remembrance

Gedurende tientallen jaren werd over de Holocaust in Zuidoost-Europa veel te...

Bruxelles, ville libérée (1944-1945). Un autre regard sur la Libération.
Publicatie

Bruxelles, ville libérée (1944-1945)

In de avond van 3 september 1944 wordt Brussel...

La Wallonie libérée, 1944-1945.
Publicatie

La Wallonie libérée, 1944-1945.

Op basis van een zorgvuldige selectie van weinig gekende of gebruikte foto’s, gekozen om hun...

Procès des collaborateurs, 1945-1949, (Don RTBF), copyrights CegeSoma/Archives de l'Etat.
Projet

BRAIN-project POSTWAREX (2020-2022)

Het onderzoeksproject POSTWAREX, dat van start ging in 2020 en een looptijd...

En territoire ennemi 1914-1949. Expériences d’occupation, transferts, héritages.
Publicatie

En territoire ennemi 1914-1949.

Herdenkingsperiodes geven vaak aanleiding tot de uitgave van nieuwe werken...

De Oorlogskranten 1940-1945
Publicatie

De Oorlogskranten 1940-1945

Behalve de twee reeksen Oorlogskranten gewijd aan de Eerste Wereldoorlog en het interbellum...

De Oorlogskranten 1919-1939 (Interbellum)
Publicatie

De Oorlogskranten 1919-1939 (Interbellum)

Na de succesvolle reeks ‘ De Oorlogskranten 1914-1918 ’, waarin het verhaal van de Eerste...

Publicatie

Brussel onder bezetting, 1940-1944

Dit boek is het eerste deel van de reeks “Steden in oorlog”. Het schetst,...

Tweehonderd jaar justitie. Historische encyclopedie van de Belgische justitie / Deux siècles de justice. Encyclopédie historique de la justice belge
Publicatie

Tweehonderd jaar justitie. Historische encyclopedie van de Belgische justitie / Deux siècles de justice. Encyclopédie historique de la justice belge

Tijdens de commotie veroorzaakt door de zaak Dutroux weerklonk meermaals de...

Inlichtingendiensten, foto nr 28082 © CegeSoma/Rijksarchief
Publicatie

Het verzet in België (1940-1944). Selectieve bibliografie

Deze bibliografie is uitgewerkt door...

Foto nr. 130343, coll. Spronk © CegeSoma/Rijksarchief
Publicatie

Bibliografisch essay over bezet België (2004)

Een medewerker van het wetenschappelijke team van het CegeSoma, Dirk Luyten...

Publicatie

Bibliografie over België in/en de Tweede Wereldoorlog. 1970 - 2006 (CegeSoma)

Bibliografieën

Van 1970 tot 2006 heeft het Navorsings- en Studiecentrum voor de...

Nekschot. Oorlog, geweld en bevrijding in Tongeren.
Publicatie

Nekschot

Nekschot vertelt het verhaal van de bevrijding van Zuid-Limburg, met als...

Tussen twee vuren. Gerecht en verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Publicatie

Tussen twee vuren.

De Belgische magistratuur zit tijdens de Tweede Wereldoorlog gevangen tussen...

Publicatie

Gewillig België.

Welke verantwoordelijkheid droegen de Belgische overheden in de jodenvervolging in België...

Gewillig België. Overheid en Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog
Publicatie

Gewillig België

In januari 2003 werd een senaatsresolutie goedgekeurd, die het CegeSoma de...

Onwillig Brussel. Een verhaal over Jodenvervolging en verzet.
Publicatie

Onwillig Brussel.

Lieven Saerens, één van de grootste experten van de Jodenvervolging tijdens...

Publicatie

Scherven van de oorlog.

De bevrijding van 1944 markeert niet enkel het einde van een oorlog. Het is...

Publicatie

Een nieuwe online publicatie over de activiteiten van de Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg (ERR) in België

Tijdens de bezetting gingen de Nazi’s op culturele rooftocht : onder meer...

Evenement

Workshop over roof van cultuurgoederen in België door de Nazi's tijdens de tweede wereldoorlog

Op 14 juni 2019 was dr. Patricia Kennedy Grimsted ( Harvard University ) de...

Illustratie : Les enfants de la collaboration © Cédric Deru – Zest Studio
Evenement

'Regards d'historiens' (De visie van geschiedkundigen)

Drie jaar geleden gaf Koen Aerts, die inmiddels deel uitmaakt van het...

Publicatie

De inventaris van de archieven van Jacques Wynants is verschenen !

Ondanks de onzekerheden van het leven willen veel mensen iets achter laten...

De curatoren van het getto. De vereniging van de joden in België tijdens de nazi-bezetting.
Publicatie

De curatoren van het getto

Dit werk is het resultaat van een onderzoek van een team van experten van de...

De Tweede Wereldoorlog als factor in de onderwijsgeschiedenis.
Publicatie

De Tweede Wereldoorlog als factor in de onderwijsgeschiedenis

De oorlog had zeker invloed op het onderwijs tijdens de bezetting. Op dit...

Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis
Publicatie

Feestnummer van het BTNG over 75 jaar geschiedenis van WOII

Op 10 december 2019 werd tijdens een studiedag in de Senaat het nieuwe (...

De Senaat - 10.12.2019, © Bart Boon (Rijksarchief)
Evenement

Studiedag 50 jaar CegeSoma en 75 jaar bevrijding

Op 10 december 2019 hebben 200 aanwezigen in de Senaat de...

Transmemo. Een onderzoek rond de herinnering over collaboratie en verzet gedurende de Tweede Wereldoorlog in België.
Projet

TRANSMEMO (2017-2020)

In september 2017 ging het nieuwe federale onderzoekproject TRANSMEMO van...

Oorlog, familie en transmissie.
Evenement

Oorlog, familie en transmissie

Op donderdag 3 oktober 2019 vond in de Belgische senaat een studiedag plaats van het...

Bronnen voor de geschiedenis van de Joden en het jodendom in België
Publicatie

Bronnen voor de geschiedenis van de Joden en het jodendom in België

Het gefragmenteerde bronnenmateriaal over de Joden in België …

Sinds jaar en dag wordt...

Oorlog. Bezetting. Bevrijding. België 1940-1945.
Publicatie

Oorlog. Bezetting. Bevrijding.

Op 8 mei 2019 werd een nieuwe permanente tentoonstelling over de Tweede...

Les saboteurs de Morlanwelz. Etude Sociologique et Pyrotechnique.
Publicatie

Les saboteurs de Morlanwelz

Deze sociologische studie van M. Franckson en A. Mairiaux onderzoekt het...

Publicatie

Zélateurs & stipendiés des nazis en Fagne & Thiérache

Dit werk van een bevoorrechte getuige van de laatste wereldoorlog is...

Schoollopen in oorlogstijd. Het dagelijkse leven van middelbare scholieren tijdens de Duitse bezetting (1940-1944).
Publicatie

Schoollopen in oorlogstijd

Dit boek werd in 1988 gepubliceerd en is het resultaat van het werk van (oud...

de Gaulle, la Belgique et la France Libre
Publicatie

de Gaulle, la Belgique et la France Libre

Deze publicatie brengt verschillende teksten samen die voortvloeien uit...

De verplichte tewerkstelling in Duitsland 1942-1945
Publicatie

De verplichte tewerkstelling in Duitsland 1942-1945

“De wegvoering van arbeiders” … Van alle misdaden tijdens ’14-’18 begaan...

Publicatie

Les Juifs de Belgique

Dit werk omvat een selectie teksten, waarvan de meeste werden geschreven...

Belgische bibliografie over de nazi-kampen
Publicatie

Getuigen. Belgische bibliografie over de nazi-kampen.

Dit boek was (en is) de eerste nationale bibliografie in zijn soort, een systematische en...

Commémoration. Enjeux et débats.
Publicatie

Commémoration. Enjeux et débats.

Zoals iedereen weet (of zou moeten weten) houdt...

Publicatie

347 Louizalaan

In oktober 1994 ontdekte André Dartevelle tijdens de voorbereiding van zijn...

Kinderen van het getto. Joodse revolutionairen in België (1925-1940).
Publicatie

Kinderen van het getto

Rudi Van Doorslaer vertelt in dit werk de tocht van de communistische joodse...

Publicatie

Te wapen voor Hitler.

Het boek is het resultaat van een in 2003 onder auspiciën van het SOMA...

Un maquis dans les cités. La Résistance à Watermael-Boitsfort, 1940-1945.
Publicatie

Un maquis dans les cités.

In deze postume uitgave, stelt de talentrijke historicus en journalist André...

Ressources et usages des archives de la justice militaire
Publicatie

Bronnen en onderzoeksperspectieven in verband met het militair gerecht.

De militaire rechtspraak in vredestijd is in België opgeheven in januari...

De wieg van de Tweede Wereldoorlog. Oorlogskinderen op de as Brussel-Berlijn.
Publicatie

De wieg van de Tweede Wereldoorlog.

In 2009 publiceerde Gerlinda Swillen, als geassocieerd onderzoeker verbonden aan het CegeSoma...

Publicatie

Mayoral Collaboration under Nazi Occupation in Belgium, the Netherlands and France 1938-46

Deze internationale vergelijking tussen België, Nederland en het noorden van...

Publicatie

Koekoekskind

Gerlinda Swillen verhaalt over de kinderen van Belgische vrouwen en Duitse...

Hun kleine oorlog. De invloed van de Tweede Wereldoorlog op het literaire leven in België.
Publicatie

Hun kleine oorlog. De invloed van de Tweede Wereldoorlog op het literaire leven in België.

Het was te verwachten: net als de beroemde Sacha Guitry in Parijs hadden een aantal schrijvers...

De l’Avant à l’Après-guerre. L’Extrême droite en Belgique francophone.
Publicatie

De l’Avant à l’Après-guerre. L’Extrême droite en Belgique francophone.

24 november 1991. Een donderslag bij heldere...

La résistance et les Européens du Nord. Het Verzet en Noord-Europa. Acta van het colloquium gehouden te Brussel van 23 tot 25 november 1994.
Publicatie

La résistance et les Européens du Nord. Het Verzet en Noord-Europa.

Doel van de bijdragen die in Brussel werden bediscussieerd was te komen tot een systematische...

Vie et attitude des catholiques belges sous l’occupation
Publicatie

Entre la peste et le choléra

Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft de kerk, net zoals de secretarissen‑...

Grenzeloos verzet. Over spionerende monniken, ontsnappingslijnen en het Hannibalspiel 1940-1943.
Publicatie

Grenzeloos verzet

Op 9 oktober 1943 werden negen leden van het Belgische en Nederlandse verzet...

Bevrijdingsmoorden en de Belgische justitie: de Brusselse casus
Projet

Bevrijdingsmoorden en de Belgische justitie: de Brusselse casus (2017)

Veelvormig geweld tegen collaborateurs

In heel Europa rekenen regeringen en burgers na...

Politieverordening : [betreftende het gebruik van tram en buurttram en het bezoek van schouwburgen, cinema's en andere openbare inrichtingen en manifestaties door Joden in de provincie Antwerpen], [1942], copyrights CegeSoma/Rijksarchief
Projet

Gewillig België (2004-2006)

Van september 2004 tot december 2006 werkten SOMA-onderzoekers Emmanuel...

Publicatie

Justice in Wartime and Revolutions. Europe, 1795-1950

Revoluties, oorlogen en de afwikkeling van ervan zetten rechtssystemen onder...

Democratie in crisis: Een anatomie van de buitengerechtelijke vrijheidsberoving in West-Europa (1914-1940)
Publicatie

Democratie in crisis

Laurence Petrone deed aan de hand van het juridische concept ‘buitengerechtelijke...